โคม LED สองรุ่นที่สว่างเท่ากันอาจให้บรรยากาศพื้นที่ต่างกันสิ้นเชิง เพราะ Correlated Color Temperature (CCT) หรืออุณหภูมิสีคือตัวกำหนดว่าแสงนั้นดูอุ่นหรือเย็น — และมีผลต่อทั้งความสบายตา ประสิทธิภาพการทำงาน และแม้แต่ความตื่นตัวของพนักงาน
CCT วัดอะไร?
CCT วัดเป็นเคลวิน (K) โดยอ้างอิงจากสีของวัตถุสีดำสนิทที่ถูกให้ความร้อนจนเรืองแสง ยิ่งค่า K ต่ำ แสงยิ่งอุ่น (เหลืองส้ม) ยิ่ง K สูง แสงยิ่งเย็นและขาวสะอาด ค่า CCT ไม่มีความสัมพันธ์กับความสว่าง (lumen) หรือคุณภาพการแสดงสี (CRI) โดยตรง
| CCT | ลักษณะแสง | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| 2700 – 3000K | ขาวอุ่น (Warm White) | ร้านอาหาร โรงแรม พื้นที่พักผ่อน ล็อบบี้ |
| 3500 – 4000K | ขาวกลาง (Neutral White) | สำนักงาน ร้านค้าปลีก ซูเปอร์มาร์เก็ต โรงพยาบาล |
| 5000 – 5700K | ขาวเย็น (Cool/Daylight) | โรงงาน คลังสินค้า สายการผลิต QA ถนน สนามกีฬา |
งานอุตสาหกรรม — ทำไม 5000–5700K ถึงเป็นมาตรฐาน?
งานวิจัยด้านออปติกส์อาชีวอนามัยพบว่า CCT ที่สูงขึ้น (5000K+) เพิ่มความไวของดวงตาในสภาวะแสงน้อย (Scotopic sensitivity) ทำให้พนักงานแยกความแตกต่างของสีและรายละเอียดได้ดีขึ้น เหมาะสำหรับงานตรวจสอบชิ้นงาน อ่านบาร์โค้ด หรือแยกแยะส่วนประกอบขนาดเล็ก
อย่างไรก็ตาม สำหรับพื้นที่ที่มีพื้นผิวสะท้อนแสงสูง เช่น แผ่นเหล็กขัดเงาหรืออะลูมิเนียม การใช้ 4000K อาจลดแสงจ้าและความเมื่อยล้าสายตาในกะยาวได้ดีกว่า
CCT กับไฟถนน
ปัจจุบันมีแนวโน้มเปลี่ยนจาก 4000K มาเป็น 3000K สำหรับพื้นที่ชุมชน เนื่องจาก 3000K ลดมลภาวะทางแสงและผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตกลางคืน ขณะที่ 4000K ยังคงให้ความสว่างที่ดีกว่าสำหรับเส้นทางยานพาหนะ
ความสม่ำเสมอของ CCT ตลอดโครงการ
การผสม CCT ต่างกันในพื้นที่เดียวกันทำให้ดูไม่เป็นระเบียบและสายตาล้าได้ ควรกำหนด CCT เดียวตลอดโครงการ หากต้องแบ่ง Zone ควรแบ่งให้ชัดเจนและไม่ให้แสงต่าง CCT ทับกัน
เลือก CCT ตามกิจกรรม: อุ่นสำหรับการพักผ่อน เย็นสำหรับงานที่ต้องความแม่นยำ — อย่าเลือกตามความชอบส่วนตัวเพียงอย่างเดียว
